سندی در قرائت قرآن از: مصطفی قاری مجله میراث شهاب

  امروز شمسی

از اینکه با نظراتتان ما را راهنمائی می کنید، سپاسگذاریم ، از انتهای مطلب با ثبت نظرات و پیشنهاداتتان ما را در ادامه این راه یاری کنید
  آرشیو مجلات  آرشیو مجلات   فراخوان مقالات  فراخوان مقالات   تماس با ما  تماس با ما   گالری تصاویر  گالری تصاویر   ارسال مقالات  ارسال مقالات   صفحه اول  صفحه اول  

  خبرهای برگزيده
شناسایی و معرفی دست خط های شیخ حر عاملی موجود در مؤسسه کتابخانه و موزه ملی ملک
تفسیر کتاب الله و نسخه های آن
دو مرآة الکمال به كوشش: محمدعلی عیوضی
رساله در تعلیم اصول خط شمـــس‌الــدّیــن محمّــــد فطـــابی تبریـــزی
قطعاتِ مولانا کاتبی تُرشیزی(م 839ق)
کتاب‌شناسی حضرت زینب(ع)
سبـــعۀ سيّــــاره هفت‌بند در جواب هفت‌بند كاشی
انتشار ميراث شهاب شماره 72-73 ويژه تابستان و پاييز 1392
سفرنـامه حجـاز و عتبـات
پير تعليم ***صد و ده استقبال از قصيده شينيه خاقاني***
اولين مستدرک صحيفه سجاديه
ضرورت تدوین کتاب شناسی‌های موضوعی
گزارش سفر به مسکو و سنت پترزبورگ
نامه‌هاي هنـد

  آخرين اخبار
فال نامه رباعیات ابوسعید ابوالخیر
سندی در قرائت قرآن از: مصطفی قاری
دستنوشته­ هایی دربارۀ حضـرت مهدی(عج) موجود در كتابخانه آیت الله العظمی مرعشی نجفی(ره)
شـــــرح نُسَــــخ یادداشت دوم: كهن ترین نسخه احتجاج طبرسی
فهرست ترجمه­ های فارسی آثار سید مرتضی (ره)
كتاب­شـناسی و مقاله شناسی نظریه «صرفه»
رســـالة «نيّات الحج»
كتابشــــــناسی تقیّـــــه
نمونه ای موردی از: تقیۀ عالمی امامی در دمشق قرن دهم با ادعای پیروی از مذهب فقهی شافعی
اجازات شیخ أعظم مرتضی انصاری
  پربيننده ترين اخبار
  اوقات شرعی



  ارسال خبر به ما : چاپ

به كوشش: محمدجواد طالبی
سندی در قرائت قرآن از: مصطفی قاری

در این مقاله، مصطفی تبریزی به بیان سند قرائت استادش محمد رضا قاری السبزواری تحت عنوان «فصل پنجم» رساله­اش به شرح مي پردازد

  

مقدمه

نسخه خطی شـماره 2/22170 کتابخانه آستان قدس رضوی شامل سه رساله به شرح زیر است:

1 _ تحفه القراء = تحفه القاری . از مصطفی بن ابراهیم قاری

2 _ ارشاد قاری . از مصطفی بن ابراهیم قاری

3 _ تحفه اهل الله = معرفه رسم خط کلام الله . از ناشناخته[1]

در انجام کتاب سوم مبحثی مجزا  تحت عنوان فصل پنجم،  مطالبی در احوال محمد رضا قاری سبزواری (درگذشته 1055ق) توسط یکی از شاگردان ایشان به نام مصطفی بن ابراهیم القاری التبریزی المشهدی آمده است.           

مرحوم آقا بزرگ تهرانی در کتاب طبقات اعلام الشیعه(الروضة النضره فی علماء المائة الحادیة عشرة) ص 565-566  در معرفی نگارنده این فائده چنین آورده است :

مصطفی التبریزی ابن محمد ابراهیم القاری المشهدی  صاحب «تحفة القراء» و «تحفة الابرار» و «وقوف القرآن» و رسالة «سند قراءة عاصم».

ترجم نفسه فی الفصل الخامس من تلک الرسالة التی الفها بعد «تحفة القاری» فی 1067 و عمره ستون سنة وقت التالیف و ذکر انه ولد فی توابع تبریز فی 1007 و جاور مشهد الرضا و له عشرون سنة و قرأ  القرآن علی والده اوّلاً .

       ثم قرأ  فی 1030 بقراءة عاصم علی الحاج محمد رضا بن الحاج محب علی السبزواری الذی قراء علی والده اوّلاً ثم علی المولی محمد امین الذی قراء علی جده الملا عمادالدین علی الشریف القاری الاسترآبادی بسنده المذکور فی تصانیفه و تشرف بزیارة العتبات ثلاث مرات و للحج ثلاث مرات و فی الحجة الثانیة قرأ  بمکة علی اسـماعیل القاری و  قرأ  فی سائر اسفاره علی جمع من قراء العرب مدة ثلاثین سنة،  و کتب فی حجة الثالث 1067 «التحفة» بین الحرمین راجعا عن الحج و لما حج و رجع الی اصفهان ، لازم خدمة مجتهد الزمان الآخوند الملا محمد الخراسانی، یراجع فی مشکلاته و یأخذ منه احکامه، منها حکم الخلاف فی آیة السجدة فانه قال {اسجد الاولی وجوبا و الثانیة بقصد القربة} و کتب فی منزل الآخوند المذکور رسالة «وقوف القرآن» فی 1068 ،

اقول: المظنون ان کلمة «باقر» سقط عن الکاتب فان المجتهد الخراسانی الموصوف بالاوصاف فی التاریخ ما کان فی اصفهان الا محمد باقر السبزواری .

ثم رایت کتاب «ارشاد القاری» صرح فی اوله انه اخذ مشکلاته عن سلطان المحققین برهان المدققین قدوة العالمین مجتهد الزمان المولی محمد باقر و ذکر ان تالیف ارشاد القاری کان فی خمس سنین شرع فیه بکربلاء و فرغ منه فی النجف فی 1078 و له یومئذ سبعون سنة و هو کتاب کبیر مبسوط فیه الزبدة و النتیجة من مجموع عمره و لعله آخر تصانیفه و النسخة فی کتب محمد علی (الخونساری)

اقول : رایت اخیرا کتابه الموسوم «تحفۀ شاهی» لانّه شرع فی تالیفه فی النجف {مرقد شاه ولایت فی رمضان 1088} و رتّبه علی خمسة ابواب لانّه تّممه فی مرقد خامس آل العباء و النسخة فی مکتبة (امیر المومنین(ع) العامة فی النجف) و احال فیه الی کتابه «ارشاد القاری» (الذریعه ج 1 رقم 516)

علامه تهرانی در طبقات اعلام الشیعه(الروضة النضره...) صفحه 219 به معرفی محمد رضا قاری پرداخته است: « محمد رضا السبزواری ابن محب علی المشهدی القاری الحافظ بالروضة الرضویه» فی رسالة فی «سند قراءة عاصم» و قد قرأ علیه من 1030 و قال {انه العالم بالعلوم الدینیة و المقدس الورع التقی المصنف فی التجوید نظما} و هو ترجمه تلمیذه مصطفی بن ابراهیم السبزواری المشهدی و هو «حیاة جاودانی» (الذریعه جلد 7 رقم 621) بالفارسیه  مقابل «حرز الامانی» الشاطبیة ، و نثراً هو «تحفة المحسنین» قال و کان من حفّاظ الحرم الشریف الرضوی الی ان توفی عن ستین من العمر او ازید فی 1055 و دفن فی رواق الحضرة الشریفة الرضویه من جانب الرجل. و قد اخذ القراءة اوّلاً عن والده التقی النقی الصالح الذکی الحاج محب علی السبزواری،  ثم قرأ  فی الروضة الرضویة علی محمد امین، و هو قراء علی جده عمادالدین علی الشریف القاری الاسترآبادی الاستاذ الشهیر فی القراءة المصنف فیها  بالعربیة و الفارسیة بسنده المذکور و یظهر من جعفر بن کمال فی ارجوزته فی التجوید المسماة «الکامل» (الذریعه جلد 17 رقم 256) عند ذکر اساتیذه ان اسم والده یوسف قال {والفاضل الرضا بن یوسف التقی الحافظ الطوسی السبزواری البیهقی} فیظهر ان محب علی لقب یوسف او انه ابوه الروحانی لانه الاستاده. 


در این مقاله،  مصطفی تبریزی  به بیان سند قرائت استادش محمد رضا قاری السبزواری تحت عنوان «فصل پنجم» رساله­اش به شرح زير می­پردازد:

فصل پنجم :

در بیان سند قراءت استاد فقیر.

       بدانکه استاد فقیر مغفرت پناه جنّت آرامگاه، حاجی محمد رضای قاری نام داشت و از شهر سبزوار بود و حافظ حرم محترم بهشت نشان امام الانس و الجن اعنی علی بن موسی الرضا علیه افضل التحیه و الثنا بود در کمال تقدس ذات و پاکیزگی صفات بود. عالم بعلم دینیه و عارف بمسائل طریق امامیه بود و تصانیف در علم قراءت از نظم بسیار داشت بتخصیص حیات جاودانی نظم بفارسی در جواب حرز الامانی که شاطبی است و تحفة المحسنین نثر و دیگر از اوصاف حمیده و اخلاق مرضیه آن نیکو خصال پسندیده فعال چه گویم و چه نویسم که زبان از بیان آن قاصر و قلم از تحریر آن کاسر است. و در سن شصت یا متجاوز از شصت در سنه هزار و پنجاه و پنج از دار فنا بدار بقا رحلت نموده  بجوار رحمت ملک غفور پیوسته بدار السرور انتقال نمودند و در مشهد مقدس در پائین پای حضرت علی بن موسی الرضا علیه افضل التحیه و الثنا در مقام رضا مدفون گشت چنانکه استاد مغفورپرور خود فرموده بود ، در مقام رضا میشد ، آنکه چه بتاه]؟[ مقاماتی ، اللهم اغفره و لجمیع المومنین و المومنات بحق محمد و اله المعصومین و زوجات الطاهرات.

        و والد ماجد ایشان، حاجی بیت الله، زائر حرم رسول الله، التقی النقی، الصالح الزکی، محب علی سبزواری رحمة الله علیه، نام داشت و استاد میفرمود که:

        اولا قراءت پیش پدر خواندم و ثانیا در روضۀ مطهر امام ثامن ضامن صلوات الله علیه بر مغفرت پناه رضوان جایگاه امین دین مبین آخوند مولانا محمد امین رحمة الله علیه و او فرمود که خواندم قراءت قرآن را بر جد بزرگوار خود الواصل الی جوار رحمت الله الملک الباری مولانا عماد الدین علی الشریف القاری الاسترآبادی رحمه الله و مولانا مشارالیه بسیار بزرگ و جلیل القدر بودند و در علم قراءت و عربیت سر آمد بود و در تلاوت و عبادت کس به او نرسید و تصانیف بعربی و فارسی در قراءت بسیار دارد و او سند قراءت خود را در یکی از تصانیف خود ذکر کرده و فقیر کلام آن بزرگ دین را بعینه درین مختصر ذکر کنم و آن اینست:

بدان ایدک الله تعالی فی الدارین که فقیر قرآن  را خواندم من اوله الی آخره بروایت بکر در حایر حضرت امام حسین علیه السلام بر استاد خود سید حسین الحسینی الاسترابادی المعروف بسید المغربی و اجازه داد مرا ایضا و او مرا خبر داد که خوانده ام قرآن را بر شیخ محمد مغربی در مدینه منوره متبرکه حضرت رسول الله و او خبر داد که خوانده ام قرآن را بر شیخ محمد جزری و  او خبر داد که خوانده ام بر احمد بن حسین بن سلمان و او گفت که خوانده ام  بر پدر خود و او گفت که خوانده ام بر ابی محمد یورقی و او گفت خوانده ام  بر ابی الیمین الکندی و او گفت خوانده ام بر ابی محمد سبط الخیاط البغدادی و او گفت خوانده ام بر ابی الحسن علی بن طلحه بن محمد البصری و او گفت خوانده ام  بر یوسف بن یعقوب واسطی و او گفت خوانده ام  بر شعیب الصیرفی و او گفت خوانده ام  بر یحیی بن آدم و او گفت خوانده ام  بر بکر شعیه بن عیاش و او گفت خوانده ام بر عاصم بن بهذله اسدی که سابقا مذکور شد و بروایت حفص نیز در حایر امام حسین علیه السلام خوانده بر سید مذکور و او گفت که خوانده ام بر شیخ محمد مغربی مذکور در مدینه رسول الله صلی الله علیه و آله و او گفت خوانده ام بر شیخ جزری و او گفت  خوانده ام بر ابوالعیاش احمد بن محمد الحسینی الفیروزآبادی و او گفت خوانده ام بر علی بن احمد و او گفت خوانده ام بر ابوالیمین زید بن حسن و او گفت خوانده ام بر عبدالله بن علی البغدادی و او گفت خوانده ام بر ابوالفضل الشریف و او گفت خوانده ام بر عبدالله الکازرونی و او گفت خوانده ام  بر ابو علی حسن بن احمد بن هلالی در دمشق و او گفت خوانده ام بر ابوالحسن علی بن احمد و او گفت خوانده ام بر ابی المکارم اللبان،[2]و او گفت خوانده ام بر ابو.

 




[1]. فهرست آستان قدس رضوی ج 23، ص 60 .

[2]. به جهت كاستی نسخه ترجمۀ نفر آخر ذكر می‌شود: القاضی العالم، مسند اصبهان، ابوالمکارم، احمد بن ابی عیسی محمد بن محمد ابن الامام عبدالله بن محمد بن عبدالرحمان بن محمد ابن المحدث عبدالله بن محمد بن النعمان بن عبدالسلام، التیمی الاصبهانی الشروطی، ابن اللبان.

ولد فی صفر سنة سبع، و قال مرة: سنة ست و خمس مئة

و هو من یتم الله بن ثلعبة

و قیل : بل ولد سنة اربع و خمس مئة، حکاه الحافظ الضیاء.

و هو مکثر عن ابی علی الحداد، و تفرد باجازة عبدالغفار الشیرویی الراوی عن اصحاب الاصم.

حدث عنه: العز محمد، و ابوموسی ولد الحافظ عبدالغنی، و اسـماعیل بن ظفر، و یوسف بن خلیل، و ابو رشید الغزال، وعدة.

و بالاجازة احمد بن سلامة، و الفخر ابن البخاری، طائفة.

مات فی السابع و العشرین من ذی الحجة سنة سبع و تسعین و خمس مئة.

(سیر اعلام النبلاء، ذهبی: ج 21 ص 362 شـماره 189).

 شماره خبر : 349    مشاهده : 370     انتشار : 14/12/1395        آرشيو اجازات و تقریظها         آرشيو همه اخبار


   نظرات کاربران :

نام و نام خانوادگی : *  
نظرات : *

(حداکثر 900 کارکتر)

 
کارکتر تايپ شده :  
   

shahab-news.com

استفاده از مطالب با ذکر منبع و درج لینک اینترنتی بلامانع است.

برنامه نويسی : ايمن ديتا